Madryt – przewodnik kulinarny

Uwielbiam Madryt. Szczerze mówiąc zdecydowanie wolę stolicę Hiszpanii od popularniejszej Barcelony. Ale zawsze jakoś tak się składa, że w Madrycie bywam przy okazji. Parę ładnych lat temu spędziłam w Madrycie 1 dzień, bo kupiłam sobie bilety na Maltę z Poznania przez… Madryt 😀 I tak już kilka razy. Podczas mojej ostatniej podróży, której głównym celem była Andaluzja w Madrycie spędziłam 2 dni. I były to dni poświęcone na niespieszne włóczenie się po mieście. Bez zwiedzania, muzeów, pałaców i innych atrakcji. Tylko ja i Madryt. Wróciłam jeść do sprawdzonych miejscówek ale też odkryłam coś nowego. Zapraszam na mój mały przewodnik – Madryt kulinarnie czas start!

Mercado de San Miguel

Na początek klasyk klasyków i miejsce, które absolutnie trzeba odwiedzić w Madrycie – czy to na tapas, czy na szybki lunch, czy po prostu na lampkę wina. Coś słodkiego też się znajdzie.

Mercado de San Miguel to najsłynniejsza hala targowa w Madrycie. Tak jak nie ma zwiedzania Barcelony bez wizyty na targu la Boqueria, tak nie ma włóczęgi po Madrycie bez choćby jednorazowej wizyty w Mercado de San Miguel. Oczywiście wiele osób narzeka, że ceny są wysokie, że to atrakcja dla turystów, że z roku na rok coraz mniej tu autentycznego hiszpańskiego klimatu… Ale radzę tych głosów nie słuchać tylko pójść i samemu zdecydować czy to miejsce na jednorazową wizytę czy tak jak ja będziecie chcieli tu wracać i wracać.

Mercado de San Miguel mieści się w samym centrum miasta, tuż przy Plaza Mayor. Sama hala została wybudowana w 1916 roku, w latach 2003 – 2009 przeszła generalny remont i dziś jest nie tylko miejscem gdzie można dobrze zjeść w Madrycie ale też atrakcją turystyczną samą w sobie.

W środku czeka ponad 30 stoisk, a na nich symbol Hiszpanii – szynka iberyjska, owoce morza, które przyjeżdżają do Madrytu codziennie z Galicji, sery z Kastylii, Asturii i Kraju Basków, hiszpańskie oliwki, desery, bary z winem i tapas wszelkiego rodzaju. Dla miłośników włoskich klimatów – jest Aperol i stoiska z włoskimi przekąskami.

Mercado de San Miguel jest oczywiście miejscem chętnie odwiedzanym przez turystów ale spotkacie tu też mnóstwo Madrytczyków. Za dnia wpadają na szybki lunch, wieczorem na lampkę wina u ulubionego barmana. Jeśli jeszcze macie wątpliwości czy warto się tu wybrać to już nie powinniście. Dla mnie punkt obowiązkowy każdej wizyty w Madrycie.

Godziny otwarcia hali: niedziela-czwartek 10.00-24.00, piątek i sobota 10.00-1.00.

Mercado de San Anton

Druga hala targowa, którą warto odwiedzić w Madrycie to Mercado de San Anton położona w dzielnicy Chueca przy Calle de Augusto Figueroa 24. Jeśli szukacie miejsca gdzie warto zjeść w Madrycie to zapiszcie sobie ten adres. Tu turystów jest bardzo niewielu – miejsce zdecydowanie oblegane przez Madrilenos.

Ja zresztą mam ogromną słabość do wszelkiego rodzaju hal targowych – na publikację czekają wpisy z Kaliningradu czy Stuttgartu gdzie też traciłam głowę i zdrowy rozsądek w tego typu miejscach.

Mercado de San Anton liczy kilka poziomów. Na pierwszym znajduje się supermarket (żadna to atrakcja więc można pominąć). Na drugim już robi się ciekawiej – są tu stragany ze świeżymi owocami i warzywami, rybami, oliwkami, szynkami i wszelkimi innymi specjałami jakie jesteście sobie w stanie wyobrazić. To miejsce na zakupy spożywcze, nie na jedzenie.

Najpyszniej robi się na kolejnym piętrze – tu mamy kilkanaście stoisk z tapasami i daniami z różnych stron Hiszpanii. Ale dla znudzonych hiszpańską kuchnią jest też sushi.

Ja zdecydowałam się na kolację rodem prosto z wysp Kanaryjskich. Wino też było z Gran Canarii! Świetne.

Największa atrakcja targu znajduje się na ostatnim piętrze. Tą atrakcją jest restauracja La Cocina de San Anton z prawie 400-metrowym tarasem oferującym nieziemskie widoki na Madryt. Przepięknie urządzona, zawsze pełna ludzi. Na zewnątrz znajduje się koktajl bar więc nie musicie tu jeść, można przyjść tylko na kawę lub lampkę wina. Jeśli chcecie odkrywać Madryt Kulinarnie – pozycja obowiązkowa.

Takos al Pastor

Jest takie miejsce w Madrycie, do którego zawsze stoi kolejka przed wejściem. Mowa o restauracji Takos al Pastor. A właściwie o dwóch restauracjach – jedna mieści się tuż przy Plaza Mayor przy Calle de Botoneras 7, a druga bardzo blisko Gran Via – przy Calle de la Abada 2. Jak nietrudno się domyślić restauracja serwuje meksykańskie tacosy. W wersja różnych różnistych ale najlepsze jest w nich to, że 1 taco kosztuje tylko 1 EUR. Ceny jedzenia w Madrycie są dosyć wysokie więc nic dziwnego, że knajpa, która serwuje dobre i tanie jedzenie w samym centrum miasta jest tak oblegana. Są tacos, są quessadillas, jest margarita. Same pyszności.

Menu dostępne jest tylko w języku hiszpańskim ale obsługa mówi bardzo dobrze po angielsku i można bez problemu zamówić co się chce. Jak już odstoicie swoje w kolejce do wejścia to potem na jedzenie czeka się dosłownie 3 minutki. Gdzie dobrze i tanio zjeść w Madrycie? Takos al Pastor! Koniecznie!

Śniadanie w parku El Retiro

Wybór tego co zjeść na śniadanie w Hiszpanii dla mnie jest banalny – tortilla de patatas. Codziennie. Do znudzenia. Prosta rzecz – ziemniaki, jajka, cebulka. Polane obficie oliwą. Uwielbiam i jadam codziennie podczas pobytów w Hiszpanii.

A gdzie zjeść śniadanie w Madrycie? W słoneczny dzień, nawet lutowy, najlepiej smakuje w parku El Retiro. Jest tam sporo restauracji i kawiarni, które całym rokiem oferują śniadania z pięknym widokiem na tłumy spacerowiczów i biegaczy. Tym razem jadłam w Galapagos – było super smacznie. I widok mają chyba najlepszy 🙂 Tortilla de patatas, kawa i wino – idealne rozpoczęcie pięknego dnia w Madrycie 🙂

Barajas Campanilla

I na koniec miejsce najbardziej niepozorne, z dala od turystycznego zgiełku Madrytu, a dla mnie prawdziwa perełka na kulinarnej mapie stolicy Hiszpanii. Jest to miejsce, do którego pewnie większość z Was jednak nie trafi, bo znajduje się ono w dzielnicy Barajas – kilkaset metrów od lotniska. Ze względu na to, że mój lot powrotny z Madrytu był o 7 rano zdecydowałam się spędzić ostatnią noc w stolicy Hiszpanii właśnie w dzielnicy Barajas, żeby szybko dojechać na lotnisko (metro w Madrycie kursuje dopiero od 6 rano!).

Jeść wyszłam o godzinie 16 – większość restauracji w Hiszpanii jest o tej porze zamkniętych. Jedyną otwartą była właśnie Barajas Campanilla. Jak popatrzyłam na ten staroświecki bar i stoliki z obrusami w kratę to pomyslałam, że albo to będzie kompletna porażka albo strzał w 10tkę. I nie pomyliłam się. Zacznijmy od tego, że barman – pan w średnim wieku (delikatnie rzecz ujmując) bardzo dobrze mówił po angielsku. Dodajmy, że w Madrycie to rzadko spotykane, nawet jeśli w restauracjach jest angielskie menu to kelnerzy nie mówią w tym języku nawet słowa. Pan był bardzo kontaktowy i czułam się taka… zaopiekowana. Na początek dostałam lampkę wina i różne tapasy do spróbowania. Byłam przekonana, że to wszystko znajdzie się później na moim rachunku ale okazało się, że to wszystko było po prostu miłym gestem ze strony obsługi! Tapasy rozbudziły mój apetyt więc zamówiłam ich więcej, do tego wciągnęłam ogromny kawałek tortilla de patatas (uwielbiam i nie mogłam sobie odmówić) no i to wino… 🙂 A na koniec dostałam jeszcze deser – domową pralinkę czekoladową. Bardzo przyjemne zakończenie mojej hiszpańskiej wyprawy. Jeśli też będziecie kiedyś spać w Barajas czy to przy okazji jakieś przesiadki czy wczesnego wylotu to koniecznie idźcie do Campanilla!

Luksemburg na weekend – podstawowe informacje

Luksemburg, Luxembourg a właściwie Wielkie Księstwo Luksemburga. Wycieczka do tego małego kraju chodziła mi po głowie od jakichś 4 lat. Zawsze jak lądowałam w Charleroi i widziałam autobusy flibco jadące do Luksemburga to sobie obiecywałam, ze następnym razem też tak zrobię. Ale czas mijał i zawsze było coś ciekawszego do zobaczenia.

Luksemburg – jak dolecieć?

W tym roku postanowiłam rozprawić się z europejskimi krajami, w których do tej pory nie byłam. I zabukowałam bilety do Luksemburga. Jak się dostać do tego małego państwa? Najtaniej – Ryanair lub Wizzair do Brukseli Charleroi a stamtąd busem flibco do Luksemburga. Bilety do Charleroi można upolować za 39zl OW, bilety na busa kupowane z dużym wyprzedzeniem są po 5EUR. Podróż z lotniska Charleroi do Luksemburga trwa niecałe 3 godziny.

Opcja droższa ale wygodniejsza – bezpośredni lot z Warszawy do Luksemburga LOTem. Ja leciałam Lufthansą przez Monachium. Dzięki dobrym połączeniom byłam tam dwa pełne dni, przyleciałam w piątek o 9 rano, odlatywałam w sobotę o 20.25.

Do Luksemburga dolecicie też Ryanairem z Londynu i Bergamo.

Luksemburg – dojazd z lotniska do miasta

Jest bardzo prosty. Po wyjściu z hali przylotów trzeba wjechać na pierwsze piętro, do hali odlotów. Z terminala wychodzi się praktycznie na przystanek autobusowy. Bus linii 16 kursuje co 10 minut (w weekendy co 20), do centrum miasta dojeżdża w 20-25 minut, do dworca kolejowego Gare de Luxembourg w 30-35. Bilet kosztuje 2 EUR, do kupienia w maszynie na przystanku lub poprzez SMS. Warto rozważyć zakup biletu całodniowego za 4 EUR. Uwaga, jeśli przylatujecie wieczorem to nie kupujcie tego biletu, bo nie jest on ważny 24 godziny tylko do godziny 4 rano dnia następnego po skasowaniu. Jeśli chcecie zwiedzać Luksemburg to warto rozważyć zakup karty Luxembourg Card, która również obejmuje transport. Bilety są ważne nie tylko na komunikację miejską w mieście Luksemburg ale także na autobusy międzymiastowe i kolej.

Luxembourg Card – czy warto?

Luksemburg, jak wiele innych miejsc na świecie oferuje specjalną kartę dla turystów. Przyznam szczerze, że jestem wielką fanką takich rozwiązań i często korzystam z tego typu udogodnień. Kartę Luxembourg Card możemy kupić w centrum informacji turystycznej na głównym placu miasta, w wielu hotelach oraz zamówić na stronie internetowej. Jeśli zamówimy z odpowiednim wyprzedzeniem to kartę prześlą nam do domu. Opcja szybsza i praktyczniejsza – ściągamy aplikację Luxembourg Card i tam dokonujemy zakupu płacąc kartą kredytową lub poprzez PayPal. Kartę mamy wtedy w telefonie. Uwaga, po zakupie musimy ją aktywować. Jeśli kupujemy kartę na 2 lub 3 dni musimy aktywować ją każdego dnia. Koszt karty to 13 EUR za 1 dzień, 20 EUR za 2 dni i 28 EUR za 3 dni. Istnieją również karty rodzinne, szczegóły na stronie internetowej. Karta poza transportem w całym księstwie zapewnia darmowy wstęp do szeregu muzeów, zamków i innych interesujących miejsc. Jeśli chcecie zwiedzić Luksemburg a nie tylko przespacerować się po mieście to karta zdecydowanie się opłaca. Ja wybrałam opcję 2-dniową i korzystałam z niej  intensywnie co jeszcze opiszę.

Luksemburg – gdzie spać?

Noclegi w Luksemburgu są, co tu dużo mówić, drogie. Sprawdzony i polecony jest Luxembourg City Hostel, więc w opcji budżetowej na pewno się sprawdzi.

Ja na ten wyjazd wybrałam Hotel Empire. Nie był najtańszy ale tańsze i gorsze hotele były tańsze o zaledwie 10 EUR więc uznałam, że ten hotel to najlepszy stosunek jakości do ceny. Hotel jest przede wszystkim świetnie położony – tuż przy dworcu kolejowym skąd łatwo dotrzeć z/na lotnisko, do centrum miasta oraz w każde inne miejsce w Luksemburgu. Pokój nie był duży ale sprytnie urządzony przez co nie odczuwało się braku przestrzeni. Bardzo mi się podobało, że zarówno w pokoju, jak i w restauracji były książki na półkach – to tworzyło przyjemną, domową atmosferę. W cenę pokoju wliczone jest też bardzo dobre śniadanie w przyjemnej restauracji z widokiem na miasto. Jest przechowalnia bagażu. Mogę ten hotel polecić z czystym sumieniem.

Luksemburg to miasto banków i europejskich instytucji, wciąż mało popularne turystycznie stąd ceny noclegów są zdecydowanie niższe w weekendy niż w tygodniu. Weźcie to pod uwagę planując wyjazd.

Luksemburg – poruszanie się po mieście

Najłatwiej – pieszo. Centrum jest dosyć ścisłe i stosunkowo niewielkie, wszędzie dotrzemy na nogach choć chcąc zwiedzać i dolne, i górne miasto trochę się powspinamy. Komunikacja miejska jest dobrze rozwinięta, autobusy kursują często, punktualnie i do praktycznie każdego zakątka miasta. Na każdym przystanku jest rozkład jazdy jak i tablice multimedialne z rzeczywistym czasem przyjazdu każdego z autobusów. W mieście kursują także tramwaje ale spotkacie je bardziej na obrzeżach niż w ścisłym centrum.

Luksemburg – co zjeść?

Na temat tego co zjeść w Luksemburgu nie mogłam znaleźć żadnych informacji przed wyjazdem. Trzeba było szukać na miejscu.

Luksemburg ma bardzo francuski klimat i znajdziemy tam mnóstwo francuskich knajpek. Ale typowa tradycyjna kuchnia luksemburska ma dużo więcej wspólnego z kuchnią niemiecką.

Typowe luksemburskie dania to:

Feierstengszalot – sałatka z ziemniakami, gotowaną wołowiną i sosem vinaigrette.

Kniddelen mat Speck – pierogi z wędzonym bekonem

Judd mat Gaardebounen – danie z wieprzowiny z fasolą

Choucroute garnie – znane z Alzacji danie z kapustą, ziemniakami i mięsem

Gratin luxembourgeois – zapiekanka ziemniaczana z boczkiem, śmietaną i serem.

Zdecydowanie nie jest to moja ulubiona kuchnia ale zdecydowałam się na ziemniaczaną zapiekankę. Była bardzo smaczna choć duża, ciężka i tłusta.

Zdecydowanie wolę opcję typowo francuską – tutaj crepe au caramel.

Luksemburg – wino

Mało kto zdaje sobie sprawę, że w Luksemburgu produkuje się wino. Najbardziej popularne jest wino musujące – Crémant de Luxembourg. W Luksemburgu znajduje się kilka winnic, które można zwiedzać. Najsłynniejsza to Caves Bernard Massard znajdująca się w Grevenmacher. Poza tym możemy zgłębić tajniki produkcji wina w Caves de Wormeldange, Caves St Martin  (w Remich) czy w Caves du Sud Remerschen. Bardzo chciałam którąś z nich odwiedzić ale niestety podczas tego wyjazdu zabrakło mi czasu. Następnym razem! W knajpach najczęściej zaproponują Wam rieslingi, które smakują bardzo podobnie do tych niemieckich. Jedna butelka wina musującego przyleciała ze mną do Polski. Zastanawiałam się czy kupno wina musującego na podróż samolotem (zmiany ciśnienia) to dobry pomysł ale uznałam, że skoro sprzedają je na lotnisku to musi to być bezpieczne. Wino doleciało  w całości ale się rozszczelniło (?), w każdym razie torba, w którą było zapakowane była w środku lekko mokra.

Luksemburg – ceny

Jest drogo ale nie aż tak strasznie drogo jak się spodziewałam. Drogie są noclegi oraz jedzenie na mieście (na obiad trzeba przeznaczyć co najmniej 20 EUR). Ceny w markecie są takie jak w każdym europejskim kraju, tania jest komunikacja zbiorowa. Mam wrażenie, że Luksemburg robi wszystko, żeby przekonać mieszkańców i turystów do korzystania z komunikacji, nie ma się czemu dziwić, nawet w tak małym mieście są spore korki. Pamiątki też kosztują tyle co w innych europejskich metropoliach – pocztówki po 0,5 EUR, magnesy 3 – 4 EUR.

Alzacja – co zjeść?

Alzacja to Francja więc oferuje bogactwo kuchni francuskiej. Ale nie tylko, region położony jest blisko Niemiec i wpływy niemieckie widoczne są także w kuchni.

Jednym z najsłynniejszych alzackich dań jest choucroute. Danie jednogarnkowe na bazie kiszonej kapusty i mięsa, co najmniej 3 rodzajów, często 5. Podawane najczęściej z ziemniakami i śmietaną. Często  dodaje się do niego flaczki i podroby. Przyznaję, że danie wyglądało tak ciężko, że nie zdecydowałam się go spróbować. Zwłaszcza, że porcje też wszędzie wyglądały na ogromne, a ja byłam na tym wyjeździe sama. Za porcję tego dania trzeba zapłacić w restauracji ok. 20 EUR ale myślę, że taką porcją spokojnie najedzą się 2 osoby.

Bretzel – chyba najpopularniejsza alzacka przekąska, precle są wszędzie, są też dedykowane wyłącznie im sklepy i stoiska.

Francja to muszą być też sery. Ser Munster produkowany w alzackiej dolinie o tej samej nazwie. Smak ma intensywny i bardzo charakterystyczny, jest częstym dodatkiem do tarte flambee.

Tarte flambee to danie, które zjecie w naprawdę każdej alzackiej knajpie (a przynajmniej tej szanującej się). Jest to cienki (cieniutki!) placek z drożdżowego ciasta, pieczony na kamieniu. Tradycyjnie posmarowany jest śmietaną i posypany boczkiem oraz cebulą. To wersja najbardziej tradycyjna. Istnieje kilka wariacji placka – dodatkiem może być ser (często Munster), pieczarki czy wędzony łosoś. Najczęściej podawany bez sztućców. Moja wersja była z serem, i oczywiście lampką alzackiego wina (tu riesling).

Tarte flambee występuje też w wersji na słodko ale taką można spotkać w niewielu restauracjach. Nie próbowałam wersji słodkiej.

Alzackie wina

Próbowanie alzackich win stanowi nieodłączony element wizyty w tym regionie Francji. Winogrona porastają ogromną część Alzacji. Produkuje się tu głównie wina szczepów pinot (blanc, gris i noir), riesling, muscatgewurtztraminer. Alzackie wina są delikatne i łagodne w smaku, takie codzienne. Ciekawostka – w większości restauracji wino podaje się w charakterystycznych dla tego regionu kieliszkach na zielonych nóżkach. Taki alzacki kieliszek ma pojemność 120ml. Lampka wina w restauracji to koszt 2,5 – 5 EUR. W zależności od szczepu i oczywiście klasy restauracji.

Najsłynniejsza chyba francuska przekąska – croque monsieur. Tost z serem i szynką. Występuje także wersja croque madame – dodatkowo z jajkiem na wierzchu.

Wizyta we Francji nie może się obyć bez słodkości. Tarte tatin to odwrócona tarta, ciasto z jabłkami. Moja była pyszna ale zdecydowanie za słodka, myślę, że raczej przez sos, którym była polana.

Alzackie ciasteczka – kokosanki sprzedawane w wielu piekarniach. Tutaj w wersji pistacjowej. Pierwszy kęs – ciastko jak ciastko. Z każdym kolejnym (kęsem, nie ciastkiem) dochodziłam do wniosku, że jednak pistacjowa kokosanka to prawdziwe mistrzostwo świata. Polecam spróbowanie tych ciastek w Maison Alsacienne de Biscuiterie – jest kilka punktów w mieście.

I na koniec mój pierwszy posiłek w Alzacji. Mało alzacki ale bardzo francuski. Galette, czyli gryczany naleśnik. Danie pochodzi z Bretanii ale naleśniki z mąki gryczanej zjecie w wielu miejscach we Francji. Mój był z serem i szynką dojrzewającą, przepyszny. Zjedzony w przepięknie urządzonym Bistro Gourmand w samym centrum miasta.

Mam wrażenie, ze w Alzacji życie toczy się wokół jedzenia. Trudno nie wrócić stamtąd z dodatkowymi kilogramami 😉 zresztą popatrzcie tylko na te witryny.

W Colmar warto też odwiedzić halę targową w okolicy małej Wenecji (rue des Ecoles 13). Kupimy tam lokalne produkty, wypijemy lampkę alzackiego wina albo zjemy tartę flambee.